BienMinh.comBiện Minh
Bản cam kết, thư xin lỗi và sau kiểm điểm

Thư xin lỗi bạn sau xô xát ở trường: nhận phần mình, không ép bạn tha thứ

Học sinh lỡ xô xát với bạn ở trường: khi nào nên xin lỗi, tách phần lỗi của mình, mẫu thư giả định, cách trao thư và phụ huynh hai bên nên làm gì.

Two schoolboys sitting on a stone bench in a schoolyard in Thai Nguyen during break, a homeroom teacher standing nearby, all seen from behind, leafy trees and morning light

Sau một lần xô xát với bạn ở trường, thư xin lỗi chỉ có ý nghĩa khi em nói đúng phần mình đã làm, không đổ lỗi cho bạn, và để bạn tự quyết định có nhận lời xin lỗi hay không. Lá thư không phải để kết thúc sự việc cho nhanh, cũng không phải để chứng minh với thầy cô rằng em đã "giải quyết xong". Nó là một bước để hai bạn có thể tiếp tục học cùng lớp, cùng trường mà không còn nặng nề.

Bài này dành cho học sinh tiểu học lớn, THCS, THPT sau một lần xô đẩy, đánh nhau nhẹ, nói lời xúc phạm bạn, và cho phụ huynh hai bên đang muốn giúp con làm lành. Bạn sẽ có cách tách phần lỗi của mình, các phần của lá thư, một mẫu theo sự việc giả định, cách trao thư không làm bạn khó xử, và việc nên làm khi bạn chưa muốn nhận. Bài cũng nói rõ trường hợp nào em không phải xin lỗi.

Khi nào nên viết thư xin lỗi bạn, khi nào không

Nên viết khi em là người đã gây ra điều làm bạn đau hoặc tổn thương: em xô bạn ngã khi đang tranh bóng, em nói lời xúc phạm về gia đình bạn, em chia sẻ ảnh chế của bạn trong nhóm lớp, em ra tay trước trong lúc cãi nhau. Kể cả khi bạn cũng có phần, phần của em vẫn là của em và em có thể xin lỗi về phần đó.

Không phải xin lỗi khi em là người bị bắt nạt. Nếu em bị một bạn hoặc một nhóm trêu chọc, đe doạ, đánh nhiều lần, rồi một hôm em phản ứng lại, thì việc đầu tiên không phải là viết thư xin lỗi. Việc đầu tiên là kể với bố mẹ, với cô chủ nhiệm, với người lớn em tin, để được bảo vệ và để sự việc được xem xét đầy đủ. Em có thể nhận phần phản ứng quá tay của mình khi người lớn đã nắm rõ toàn bộ sự việc, nhưng không ai được ép em xin lỗi người bắt nạt mình.

Cũng không nên viết thư khi sự việc còn đang nóng, hai bên còn tức giận, hoặc khi thầy cô đang xác minh. Lúc đó lá thư dễ thành lời biện hộ hoặc bị hiểu là gây áp lực. Nếu có bạn bị thương cần khám, chuyện đầu tiên là chăm sóc bạn và báo người lớn; thư xin lỗi có thể chờ.

Trước khi viết: tách phần của mình ra khỏi phần của bạn

Một lần xô xát thường có nhiều bên cùng góp phần. Trước khi viết, em lấy một tờ nháp, kẻ ba cột như dưới đây và điền theo sự thật. Ví dụ giả định: em D và bạn E tranh bóng trong giờ ra chơi, em xô bạn ngã, bạn bị trầy tay.

Điều đã xảy raPhần của emPhần không thuộc về em
Hai bạn cùng chạy giành quả bóngEm không chịu nhường, chạy rất mạnhBạn E cũng chạy giành, đó là trò chơi bình thường
Bạn E nói "đồ chơi xấu"Em tức và không bình tĩnh lạiCâu nói của bạn là lựa chọn của bạn
Em xô bạn E ngãĐây là việc của em, hoàn toànKhông có
Bạn E bị trầy tay, phải lên phòng y tếEm gây ra vết thương đóKhông có
Các bạn đứng xem hò reoEm không nên để tiếng hò reo kích mìnhViệc các bạn hò reo không phải lỗi của em

Lá thư chỉ nói về cột giữa. Cột thứ ba không cần đưa vào thư; nếu em thấy có điều trong đó cần thầy cô biết, ví dụ bạn kia cũng có lời xúc phạm, hãy nói riêng với cô chủ nhiệm hoặc ghi trong bản tường trình nếu được yêu cầu. Tách ra như vậy giúp lời xin lỗi sạch, không lẫn lời trách.

Lá thư xin lỗi bạn gồm những gì

Thư xin lỗi bạn nên ngắn hơn thư gửi thầy cô, giọng tự nhiên như khi hai bạn nói chuyện. Những ý cần có:

  • Gọi tên điều đã làm: "Hôm thứ Năm, mình đã xô cậu ngã khi tranh bóng."
  • Nói đến điều bạn phải chịu: "Cậu bị trầy tay, phải lên phòng y tế, chắc là đau lắm."
  • Không biện hộ: bỏ những câu "tại cậu nói trước", "mình chỉ đùa thôi".
  • Một điều em sẽ làm khác: "Lần sau tức, mình sẽ đứng ra ngoài sân một lúc chứ không xô ai nữa."
  • Hỏi thăm hoặc đề nghị giúp, nếu phù hợp: "Tay cậu đỡ chưa? Nếu cần mình chép bài giúp cậu mấy hôm."
  • Để ngỏ cho bạn: "Nếu cậu chưa muốn nói chuyện với mình cũng không sao."

Cách xưng hô theo đúng cách hai bạn vẫn gọi nhau ở lớp: "mình – cậu", "tớ – cậu", "mình – bạn". Không cần trang trọng. Lá thư không nên có câu "mong cậu tha thứ cho mình" ở cuối, vì nó đặt lên vai bạn một việc phải làm. Tha thứ hay không, khi nào, là quyền của bạn.

Mẫu thư xin lỗi bạn theo sự việc giả định

Mẫu dưới đây theo sự việc giả định ở bảng trên: em Lê Minh D, lớp 7C, xô bạn E ngã khi tranh bóng giờ ra chơi, bạn bị trầy tay. Cô chủ nhiệm đã gặp hai bạn, em đã viết bản kiểm điểm. Em muốn viết thêm vài dòng riêng cho bạn E.

E ơi, mình là D đây. Mình viết mấy dòng này vì hôm trước ở phòng cô chủ nhiệm mình nói không được nhiều. Hôm thứ Năm, lúc tranh bóng, mình đã xô cậu ngã. Cậu bị trầy cả tay, phải lên phòng y tế. Mình nghĩ lại thấy lúc đó mình nóng quá, cậu có làm gì quá đáng đâu mà mình lại xô mạnh như vậy.

Mình xin lỗi cậu. Từ giờ đá bóng, nếu thấy mình tức, mình sẽ ra đứng ngoài một lúc cho bình tĩnh rồi mới chơi tiếp. Tay cậu đỡ chưa? Nếu cậu cần chép bài môn nào thì bảo mình. Nếu cậu chưa muốn chơi bóng chung với mình thì cũng không sao, mình hiểu. D, lớp 7C.

Lá thư không nhắc đến câu "đồ chơi xấu" của bạn E, dù đó là điều có thật. Nó không cần thiết ở đây; nếu cần, cô chủ nhiệm đã nghe cả hai bên. Lá thư cũng không hứa "từ nay mình sẽ là bạn tốt nhất của cậu", vì đó không phải điều em quyết được một mình.

Với học sinh THPT, lá thư có thể dài hơn một chút, nói rõ hơn về cảm xúc lúc đó và điều em đã nghĩ lại; nhưng khung vẫn vậy: điều đã làm, điều bạn phải chịu, không biện hộ, việc sẽ làm khác, để ngỏ.

Trao thư thế nào cho bạn không khó xử

Một lá thư tốt có thể thành chuyện ngượng nếu trao sai chỗ. Gợi ý trình tự:

  1. Hỏi cô chủ nhiệm trước, nhất là khi sự việc vừa được nhà trường xử lý: "Thưa cô, em muốn viết thư xin lỗi bạn E, em đưa trực tiếp hay nhờ cô chuyển ạ?".
  2. Đưa riêng, không đưa trước lớp hay trước nhóm bạn đang đứng xem. Học sinh nhỏ có thể nhờ cô chuyển giúp.
  3. Không đăng lên mạng, không chụp thư gửi vào nhóm lớp. Lời xin lỗi công khai trên mạng dễ thành màn trình diễn và kéo theo bình luận của người ngoài.
  4. Không đứng chờ bạn trả lời ngay. Đưa xong, nói một câu ngắn rồi để bạn tự đọc.
  5. Giữ khoảng cách vừa phải mấy hôm sau, chào hỏi bình thường, không bám theo hỏi "cậu đọc chưa".

Nếu hai bạn ngồi gần nhau trong lớp, những ngày đầu có thể hơi ngượng. Em không cần cố tỏ ra thân thiết ngay; chỉ cần cư xử tự nhiên, cho bạn mượn đồ khi bạn hỏi, không nhắc lại chuyện cũ. Nếu bạn chủ động bắt chuyện trước, đó là dấu hiệu tốt, em đáp lại nhẹ nhàng. Việc làm lành giữa học trò thường diễn ra lặng lẽ như vậy, không cần một buổi nói chuyện long trọng nào.

Khi bạn chưa muốn nhận lời xin lỗi

Đó là quyền của bạn. Bạn có thể còn đau, còn ngại, hoặc bố mẹ bạn còn giận. Em đã làm phần của mình; việc còn lại cần thời gian. Ép bạn nói "ừ, không sao" chỉ làm bạn thêm khó chịu.

Đừng biến việc bạn chưa nhận thành lỗi mới của bạn. Tránh than với các bạn khác kiểu "mình xin lỗi rồi mà nó vẫn làm cao". Câu nói đó sẽ đến tai bạn, và lời xin lỗi của em mất hết ý nghĩa.

Giữ đúng điều đã hứa. Nếu em hứa không xô ai nữa, hãy giữ trong mọi giờ chơi. Bạn sẽ nhìn thấy, các bạn khác cũng nhìn thấy. Nhiều khi việc làm lành đến từ những tuần cư xử tử tế hơn là từ lá thư.

Nhờ người lớn khi cần. Nếu sau đó hai bên vẫn căng thẳng, có lời qua tiếng lại, hãy nhờ cô chủ nhiệm hoặc thầy cô tư vấn học đường giúp, đừng tự giải quyết bằng cách hẹn gặp ngoài trường.

Phụ huynh hai bên nên làm gì

Phụ huynh của bạn gây ra xô xát nên giúp con nhìn lại sự việc bằng câu hỏi thay vì chỉ trích: "Lúc đó con cảm thấy gì? Con nghĩ bạn thấy gì?". Có thể ngồi cùng con viết nháp, nhưng để con tự chọn lời. Nếu bạn kia bị thương, phụ huynh nên chủ động liên lạc qua cô chủ nhiệm để hỏi thăm và bàn việc chăm sóc, chi phí khám chữa nếu có, một cách đàng hoàng.

Phụ huynh của bạn bị xô ngã có quyền lo lắng và không hài lòng. Nên nghe con kể đầy đủ, hỏi cô chủ nhiệm về diễn biến, và quyết định cùng con có nhận lời xin lỗi hay không. Không nên tự đến lớp tìm bạn kia để nói chuyện, không đăng ảnh hay kể sự việc lên mạng xã hội kèm tên lớp, tên trẻ, vì cả hai đều là trẻ em và đều cần được bảo vệ danh dự.

Cả hai phía đều không nên ép con xin lỗi hay nhận lời xin lỗi bằng những cách làm con xấu hổ trước đám đông, như bắt đứng trước lớp, bắt cúi đầu. Nếu vết thương nặng, có dấu hiệu bị đánh hội đồng hoặc bắt nạt kéo dài, gia đình nên làm việc chính thức với nhà trường và khi cần thì hỏi luật sư, ví dụ trên AI Cố Vấn, thay vì chỉ dựa vào thư từ giữa hai đứa trẻ.

Câu hỏi thường gặp

Bạn cũng đánh mình thì mình có phải xin lỗi không?

Em xin lỗi về phần em đã làm, còn phần bạn làm là của bạn. Nếu cả hai cùng ra tay, mỗi người có thể xin lỗi về phần mình. Nếu em bị đánh trước hoặc bị bắt nạt nhiều lần, hãy kể với người lớn trước, không ai được ép em xin lỗi người bắt nạt mình.

Có nên xin lỗi bạn qua tin nhắn không?

Với học sinh lớn đã quen nhắn tin với nhau, tin nhắn riêng cũng được, nhưng không gửi vào nhóm lớp. Với học sinh nhỏ, nên qua cô chủ nhiệm hoặc thư tay. Dù cách nào, gặp lại nhau ở lớp vẫn nên chào hỏi bình thường và giữ lời hứa.

Thầy cô bắt xin lỗi trước lớp thì sao?

Mỗi thầy cô có cách xử lý riêng. Nếu em thấy xin lỗi trước lớp làm em hoặc bạn quá xấu hổ, em có thể lễ phép đề nghị được xin lỗi riêng. Phụ huynh có thể trao đổi thêm với cô chủ nhiệm về cách làm phù hợp với tuổi của con.

Bạn bị thương thì ngoài thư xin lỗi gia đình cần làm gì?

Gia đình nên chủ động hỏi thăm qua cô chủ nhiệm, bàn với gia đình bạn việc khám chữa và chi phí nếu có, một cách đàng hoàng. Thương tích nặng thì làm việc chính thức với nhà trường và nên hỏi luật sư trước khi ký bất kỳ giấy tờ nào.

Thư xin lỗi bạn có cần phụ huynh ký không?

Không cần. Thư xin lỗi bạn là lời riêng giữa hai bạn, không phải giấy tờ gửi nhà trường. Phụ huynh có thể đọc cùng con trước khi gửi để giúp con viết rõ ràng, nhưng không cần ký hay ghi ý kiến vào thư.

Xin lỗi xong rồi bạn vẫn nói xấu mình thì làm gì?

Đừng đáp trả bằng lời nói xấu. Hãy ghi lại những gì xảy ra, ngày nào, ai nghe thấy, rồi kể với cô chủ nhiệm hoặc bố mẹ. Người lớn sẽ giúp hai bên nói chuyện lại. Việc em giữ bình tĩnh và giữ lời hứa là phần em làm được.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138