Bản tự nhận xét của đoàn viên ưu tú là văn bản đoàn viên viết khi chi đoàn họp xem xét giới thiệu mình với chi bộ, trong đó tự đánh giá ưu điểm, khuyết điểm qua quá trình học tập, rèn luyện, sinh hoạt Đoàn và nêu nhận thức, động cơ của bản thân. Chi đoàn và Đoàn cấp trên đọc bản này cùng với ý kiến tập thể để quyết định có giới thiệu hay không. Vì vậy nó cần trung thực, cụ thể và có chừng mực hơn mọi bản kiểm điểm khác bạn từng viết.
Bài viết theo hướng kỹ năng trình bày một văn bản cá nhân: chi đoàn thường xem xét những gì, bố cục hay gặp, cách viết phần động cơ không sáo rỗng, mẫu giả định, những điều nên tránh. Bài không thay cho hướng dẫn hồ sơ. Trình tự, mẫu biểu và điều kiện thực hiện theo Điều lệ và các hướng dẫn hiện hành; chi bộ và Đoàn cấp trên nơi bạn sinh hoạt sẽ hướng dẫn trực tiếp, và đó là căn cứ duy nhất bạn nên theo.
Đoàn viên ưu tú và bước giới thiệu của tổ chức Đoàn
Với đoàn viên trong độ tuổi Đoàn, việc được tổ chức Đoàn xem xét, giới thiệu là một bước trong quá trình xét kết nạp vào Đảng. Thường thì chi đoàn họp, đánh giá đoàn viên qua thời gian sinh hoạt, biểu quyết đề nghị; Đoàn cấp trên xem xét và ra văn bản giới thiệu đoàn viên ưu tú gửi chi bộ. Song song, đoàn viên học lớp bồi dưỡng nhận thức về Đảng, viết đơn và chuẩn bị các giấy tờ khác theo hướng dẫn.
Bản tự nhận xét xuất hiện ở bước chi đoàn xem xét. Không phải nơi nào cũng gọi đúng tên này; có nơi gọi là bản tự kiểm điểm, có nơi là báo cáo tự nhận xét ưu, khuyết điểm. Điểm chung là nó cho chi đoàn một bức tranh do chính bạn vẽ, để tập thể đối chiếu với những gì họ đã thấy về bạn trong nhiều năm.
Hiểu vị trí đó giúp bạn viết đúng giọng. Đây không phải đơn xin, cũng không phải bài phát biểu. Đây là một bản tự đánh giá nghiêm túc, gửi tới những người cùng sinh hoạt với bạn hằng tháng. Họ biết bạn có đi sinh hoạt đều không, có nhận việc không, có giữ lời không, nên mọi câu viết sai sự thật hay phóng đại đều bị nhận ra ngay trong buổi họp.
Chi đoàn thường xem xét những gì
Các nhóm nội dung dưới đây là những gì một chi đoàn thường cân nhắc khi xét giới thiệu; tiêu chí chính thức nằm trong hướng dẫn hiện hành bạn được phát.
- Ý thức chấp hành: chấp hành pháp luật, nội quy trường hoặc nơi làm việc, không vi phạm kỷ luật.
- Kết quả học tập hoặc công tác: thể hiện bằng kết quả cụ thể, không cần xuất sắc nhất lớp nhưng phải ổn định và có cố gắng.
- Đạo đức, lối sống: cách đối xử với bạn bè, thầy cô, đồng nghiệp; uy tín trong tập thể.
- Tham gia hoạt động Đoàn: sinh hoạt đều đặn, nhận và hoàn thành việc được giao, kết quả xếp loại đoàn viên các năm.
- Tinh thần tự phê bình: có nhìn thấy hạn chế của mình không, có sửa được những điều đã được góp ý trước đó không.
- Nhận thức và động cơ: hiểu vì sao mình muốn phấn đấu, thể hiện qua việc làm hơn là lời nói.
Nhìn vào danh sách này, bạn sẽ thấy phần lớn đã được chi đoàn ghi nhận qua các kỳ kiểm điểm cuối năm. Hãy xin xem lại các bản kiểm điểm đoàn viên cũ của mình; chúng là nguồn dữ liệu tốt nhất để bản tự nhận xét lần này nhất quán với những gì chi đoàn đã biết.
Bố cục thường gặp
Nếu được phát mẫu, làm theo mẫu. Nếu chỉ được dặn "viết bản tự nhận xét", bố cục dưới đây đủ ý và dễ đọc.
| Phần | Nội dung | Lưu ý |
|---|---|---|
| Phần đầu | Tên tổ chức Đoàn, tên văn bản, thông tin cá nhân, ngày vào Đoàn, chức vụ | Ghi đúng như sổ đoàn viên |
| Quá trình học tập, công tác | Kết quả theo từng năm hoặc giai đoạn | Dùng số liệu thật, ngắn gọn |
| Quá trình sinh hoạt Đoàn | Sinh hoạt, công việc được giao, hoạt động đã tham gia, xếp loại các năm | Chọn việc tiêu biểu, không kể hết |
| Ưu điểm | Ba đến bốn điểm, mỗi điểm một việc minh hoạ | Không dùng tính từ thay việc làm |
| Khuyết điểm và hướng khắc phục | Một đến ba điểm thật, cách đã và đang sửa | Nhất quán với góp ý chi đoàn từng nêu |
| Nhận thức, động cơ | Vì sao bản thân muốn phấn đấu, liên hệ trải nghiệm thật | Ngắn, không chép khẩu hiệu |
| Phần cuối | Địa điểm, ngày tháng, chữ ký | Giữ bản chụp cho mình |
Độ dài hợp lý thường hai đến ba trang. Dài hơn không làm bản tự nhận xét tốt hơn, chỉ làm người đọc khó tìm ý chính.
Viết phần động cơ: thật và ngắn
Phần nhận thức, động cơ là chỗ nhiều bản tự nhận xét giống nhau nhất, vì người viết chép những câu đã đọc ở đâu đó. Người đọc trong chi đoàn và chi bộ đã đọc những câu đó nhiều lần, nên chúng không nói được gì về bạn. Cách viết tốt hơn là bắt đầu từ một trải nghiệm thật đã khiến bạn muốn nhận trách nhiệm nhiều hơn: một chiến dịch tình nguyện, một lần được giao điều phối việc khó, một người đi trước trong chi đoàn mà bạn học hỏi.
Từ trải nghiệm đó, nêu ngắn gọn điều bạn rút ra và điều bạn muốn làm tiếp, gắn với môi trường cụ thể nơi bạn học tập hoặc làm việc. Một hai đoạn là đủ. Động cơ đúng đắn thể hiện ở chỗ bạn muốn đóng góp và rèn luyện bản thân, không phải ở chỗ bạn mong một lợi thế cá nhân nào đó.
Giữ giọng chuẩn mực, trung tính. Phần này không phải nơi bình luận các vấn đề thời sự hay chính sách. Viết về nhận thức và hành động của chính bản thân là đủ; những điều thuộc về lý luận, bạn sẽ được học và trao đổi kỹ hơn ở lớp bồi dưỡng.
Mẫu giả định một số phần
Người viết giả định: Vũ Văn H, sinh viên năm ba ngành Kỹ thuật môi trường, phó bí thư chi đoàn lớp. Các đoạn sau chỉ minh hoạ cách viết, không phải mẫu chính thức.
Ưu điểm. Bản thân chấp hành nội quy nhà trường và pháp luật, không vi phạm kỷ luật trong thời gian học. Kết quả học tập ba năm ổn định ở mức khá, không nợ học phần. Trong hai năm là phó bí thư chi đoàn, bản thân phụ trách mảng tình nguyện, tổ chức ba đợt thu gom rác thải nhựa ở khu dân cư gần trường cùng Đoàn phường, mỗi đợt có khoảng ba mươi đoàn viên tham gia. Được chi đoàn góp ý ở kỳ kiểm điểm năm trước về việc giao việc chưa đều cho các bạn, năm nay bản thân đã lập bảng phân công công khai trước mỗi hoạt động.
Khuyết điểm. Bản thân đôi khi còn nóng vội khi điều phối, có lúc tự làm thay phần việc của các bạn thay vì hướng dẫn; tham gia chưa đều các buổi sinh hoạt học thuật của khoa. Hướng khắc phục: học cách giao việc kèm thời hạn và kiểm tra giữa chừng; đăng ký dự ít nhất một buổi sinh hoạt học thuật mỗi tháng trong năm học tới.
Nhận thức, động cơ. Qua ba đợt làm việc cùng người dân ở khu dân cư, bản thân nhận ra nhiều việc nhỏ chỉ thành được khi có người đứng ra tổ chức và chịu trách nhiệm đến cùng. Bản thân mong được tiếp tục rèn luyện trong môi trường đòi hỏi kỷ luật và trách nhiệm cao hơn, để đóng góp tốt hơn cho tập thể lớp, khoa và nơi làm việc sau này.
Những điều không nên viết
Thành tích không có thật hoặc phóng đại. Chi đoàn biết rõ ai làm việc gì. Một chi tiết phóng đại đủ để cả bản tự nhận xét mất giá trị, và có thể bị nêu ngay trong buổi họp.
Khuyết điểm cho có. Những câu như "đôi khi chưa mạnh dạn" lặp ở mọi bản không giúp ai hiểu bạn. Chọn khuyết điểm thật, nhất là những điều chi đoàn từng góp ý, và nói bạn đã sửa đến đâu.
Chép nguyên văn khẩu hiệu, văn bản. Đoạn văn chép từ tài liệu khác dễ nhận ra và làm phần động cơ mất đi tính cá nhân.
So sánh với người khác. Không viết "bản thân tích cực hơn nhiều bạn trong lớp". Bản tự nhận xét chỉ nói về bạn.
Số hiệu văn bản, tiêu chí bạn không chắc. Không cần dẫn số hiệu quy định nào trong bản tự nhận xét. Nếu muốn nhắc căn cứ, chỉ cần viết "theo hướng dẫn hiện hành" và làm đúng mẫu được phát.
Sau buổi họp chi đoàn
Tại buổi họp, bạn thường được mời đọc tóm tắt bản tự nhận xét, sau đó các đoàn viên góp ý. Hãy ghi lại mọi góp ý, kể cả những điều bạn chưa đồng ý; cảm ơn và chỉ giải thích khi có hiểu lầm về sự việc. Cách bạn đón nhận góp ý trong buổi họp cũng là một phần chi đoàn quan sát.
Nếu chi đoàn biểu quyết giới thiệu, hồ sơ được chuyển lên Đoàn cấp trên và sau đó đến chi bộ theo trình tự hướng dẫn. Bạn sẽ tiếp tục được hướng dẫn về các giấy tờ khác và các bước tiếp theo; hãy làm đúng hạn, khai trung thực, và hỏi trực tiếp người được phân công hướng dẫn khi có điều chưa rõ, thay vì dựa vào lời kể trên mạng.
Nếu lần này chi đoàn chưa giới thiệu, đó không phải dấu chấm hết. Hãy xin bí thư chi đoàn cho biết những điểm cần phấn đấu thêm, ghi thành việc cụ thể và làm trong năm tới. Bản tự nhận xét lần sau, với những thay đổi có thật, sẽ có sức nặng hơn hẳn lần này.
Câu hỏi thường gặp
Bản tự nhận xét đoàn viên ưu tú khác bản kiểm điểm đoàn viên cuối năm thế nào?
Bản kiểm điểm cuối năm đánh giá một năm để xếp loại. Bản tự nhận xét đoàn viên ưu tú nhìn lại cả quá trình sinh hoạt, thường nhiều năm, và có thêm phần nhận thức, động cơ. Hai bản nên nhất quán với nhau về sự việc.
Có cần có thành tích nổi bật mới được chi đoàn xem xét không?
Không nhất thiết phải là thành tích lớn. Chi đoàn thường nhìn vào sự ổn định, tinh thần trách nhiệm và uy tín trong tập thể. Một đoàn viên sinh hoạt đều, hoàn thành tốt việc được giao, sống tử tế với mọi người là người đáng được cân nhắc.
Bản tự nhận xét nên viết tay hay đánh máy?
Làm theo hướng dẫn của chi đoàn và Đoàn cấp trên. Một số giấy tờ trong hồ sơ yêu cầu viết tay, một số cho phép đánh máy. Khi không rõ, hỏi trước để không phải làm lại.
Trong quá trình học từng bị nhắc nhở thì có nên ghi không?
Nên ghi đúng sự việc ở phần khuyết điểm, kèm việc bạn đã sửa. Chi đoàn và nhà trường có thể đã biết, và việc tự nêu thể hiện tinh thần tự phê bình. Giấu đi rồi bị phát hiện sẽ bất lợi hơn nhiều.
Có nên nhờ người khác viết hộ phần động cơ không?
Không nên. Phần này chỉ có giá trị khi là suy nghĩ của chính bạn. Bạn có thể nhờ người đi trước đọc góp ý về cách trình bày, nhưng nội dung phải từ trải nghiệm của bạn.
Sinh viên năm nhất có được chi đoàn xem xét giới thiệu không?
Điều kiện về thời gian sinh hoạt và rèn luyện do hướng dẫn hiện hành quy định, và chi đoàn cũng cần đủ thời gian để đánh giá. Nếu bạn quan tâm, hãy hỏi bí thư chi đoàn để biết cần phấn đấu những gì ngay từ năm đầu.