Nhặt được của rơi mà biết chủ là ai thì trả trực tiếp cho chủ; không biết chủ thì giao nộp cho UBND hoặc công an xã, phường gần nhất, kèm một bản tường trình ngắn ghi rõ nhặt được gì, ở đâu, lúc nào, và yêu cầu lập biên bản giao nhận. Đây không chỉ là chuyện tử tế: Bộ luật Dân sự 2015 quy định người nhặt được tài sản bị đánh rơi phải thông báo hoặc trả lại cho chủ, không biết chủ thì phải giao nộp cho cơ quan chức năng cấp xã.
Bài này dành cho người nhặt được ví, điện thoại, túi xách, giấy tờ ngoài đường, trên xe buýt, ở chợ. Bản tường trình ở đây là loại "dễ chịu" nhất trong các loại tường trình, nhưng viết rõ ràng vẫn quan trọng: nó bảo vệ bạn khỏi những nghi ngờ không đáng có, và giúp cơ quan tiếp nhận tìm đúng chủ.
Pháp luật nói gì về tài sản bị đánh rơi
Điều 230 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về việc xác lập quyền sở hữu đối với tài sản bị đánh rơi, bỏ quên. Nói gọn ở mức nguyên tắc: người phát hiện tài sản bị đánh rơi, bỏ quên mà biết địa chỉ người đánh rơi thì phải thông báo hoặc trả lại tài sản cho người đó; nếu không biết thì phải thông báo hoặc giao nộp cho UBND cấp xã hoặc công an cấp xã nơi gần nhất để thông báo công khai cho chủ sở hữu biết mà nhận lại.
Điều luật này cũng nói đến trường hợp sau một thời hạn thông báo công khai mà không xác định được chủ sở hữu hoặc chủ sở hữu không đến nhận. Khi đó, tài sản có giá trị nhỏ có thể thuộc về người nhặt được; tài sản giá trị lớn hơn thì người nhặt được hưởng một phần giá trị theo cách tính dựa trên mức lương cơ sở, phần còn lại thuộc về Nhà nước. Tài sản là di tích lịch sử, văn hoá được xử lý theo quy định riêng. Các chi tiết về thời hạn và cách tính nên được tra cứu trực tiếp trong văn bản hiện hành, hoặc hỏi cán bộ tiếp nhận.
Điều quan trọng cần nhớ: giữ lại tài sản nhặt được mà không trả, không giao nộp không phải là chuyện "không ai biết". Tuỳ giá trị và hoàn cảnh, việc cố tình chiếm giữ tài sản của người khác có thể bị xử lý theo pháp luật. Ngược lại, người giao nộp đúng cách được pháp luật ghi nhận quyền lợi rõ ràng, và nhận được sự cảm kích của người mất.
Nhặt được rồi thì làm gì, theo thứ tự
Các bước dưới đây giúp tài sản về đúng tay chủ nhanh nhất, và bạn không bị kéo vào những hiểu lầm không cần thiết.
- Nhìn quanh tìm người vừa đánh rơi. Nhiều trường hợp chủ chỉ vừa đi vài bước. Hỏi người bán hàng, bảo vệ gần đó.
- Báo người quản lý nơi nhặt được. Nhặt trên xe buýt, xe khách thì đưa cho tài xế, phụ xe hoặc báo nhà xe; ở siêu thị, bệnh viện thì đưa quầy dịch vụ, bảo vệ, xin họ ghi nhận. Họ thường có quy trình giữ đồ thất lạc riêng.
- Không mở lục quá mức cần thiết. Chỉ xem đủ để tìm thông tin liên lạc như danh thiếp, thẻ có tên. Không lấy tiền ra đếm một mình nơi vắng, không mở khoá điện thoại của người khác.
- Có thông tin chủ thì liên lạc trả trực tiếp. Hẹn trả ở nơi đông người, hoặc ngay tại trụ sở công an xã, phường để có người chứng kiến, nhất là khi trong ví có nhiều tiền.
- Không tìm được chủ thì giao nộp. Mang tài sản đến UBND hoặc công an xã, phường gần nơi nhặt được nhất, kèm bản tường trình.
- Đề nghị lập biên bản giao nhận. Biên bản ghi rõ tài sản gồm những gì, số tiền nếu có, tình trạng, có chữ ký của bạn và cán bộ tiếp nhận. Xin một bản hoặc chụp ảnh biên bản.
Với điện thoại nhặt được, cách nhanh nhất thường là để máy bật, chờ chủ gọi đến; khi họ gọi, hẹn họ đến trụ sở công an phường gần đó hoặc nơi đông người để nhận. Đừng tắt máy, tháo sim, cũng đừng tự mang ra tiệm "mở khoá".
Mẫu tự viết theo sự việc giả định: nhặt được ví ở chợ
Ví dụ giả định: ông Mai Văn U, 66 tuổi, đi chợ sáng ở một phường thuộc tỉnh Vĩnh Long, nhặt được một chiếc ví da màu nâu dưới sạp rau. Hỏi các tiểu thương xung quanh không ai nhận, trong ví có thẻ căn cước mang tên một người ở xã khác và một khoản tiền mặt. Ông mang ví đến công an phường, kèm bản tường trình như sau.
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
Vĩnh Long, ngày 12 tháng 11 năm 2026
BẢN TƯỜNG TRÌNH
V/v nhặt được tài sản bị đánh rơi và giao nộp
Kính gửi: Công an phường X, tỉnh Vĩnh Long.
Người viết: Mai Văn U, sinh năm 1960, cư trú tại khóm 4, phường X, tỉnh Vĩnh Long.
Khoảng 6 giờ 30 ngày 12/11/2026, trong khi đi chợ phường X, người viết nhặt được một chiếc ví da màu nâu nằm dưới sạp rau ở dãy giữa chợ. Người viết đã hỏi chủ sạp rau và hai sạp bên cạnh, không ai nhận là của mình hoặc biết ai đánh rơi. Người viết chỉ mở ví để tìm thông tin liên lạc, thấy có thẻ căn cước mang tên một người cư trú tại xã Y, không có số điện thoại liên lạc trong ví.
Tài sản trong ví gồm: một thẻ căn cước; một thẻ bảo hiểm y tế; hai thẻ ngân hàng; tiền mặt (số tiền được cán bộ tiếp nhận cùng đếm và ghi vào biên bản giao nhận); một số giấy tờ ghi chép cá nhân. Người viết không lấy, không thay đổi bất kỳ vật gì trong ví.
Nay người viết giao nộp toàn bộ chiếc ví và tài sản bên trong cho Công an phường X để thông báo, trả lại cho chủ sở hữu. Đề nghị lập biên bản giao nhận. Người viết cam đoan nội dung trên đúng sự thật. Người viết ký, ghi rõ họ tên.
Mẫu không ghi số tiền ngay trong bản tường trình mà để cán bộ cùng đếm, ghi vào biên bản giao nhận. Cách này tránh sai lệch khi người nhặt đếm vội một mình, và giúp cả hai phía yên tâm.
Nhặt được ở đâu thì đưa cho ai trước
Không phải lúc nào cũng phải mang đến trụ sở công an. Bảng dưới gợi ý nơi giao phù hợp với từng chỗ nhặt được, với điều kiện có ghi nhận rõ ràng.
| Nơi nhặt được | Giao cho ai trước | Lưu ý |
|---|---|---|
| Ngoài đường, vỉa hè, công viên | UBND hoặc công an xã, phường gần nhất | Viết tường trình, đề nghị lập biên bản giao nhận |
| Trên xe buýt, xe khách, taxi | Tài xế, phụ xe, văn phòng nhà xe hoặc hãng xe | Ghi biển số xe, giờ, tên người nhận đồ |
| Trong siêu thị, trung tâm thương mại, bệnh viện | Quầy dịch vụ khách hàng, bộ phận bảo vệ | Xin họ ghi vào sổ đồ thất lạc, ghi tên người nhận |
| Trong trường học | Thầy cô, bảo vệ, văn phòng nhà trường | Học sinh nhặt được nên đưa thầy cô chủ nhiệm hoặc giám thị |
| Tài sản giá trị lớn, nhiều tiền mặt, vàng | Công an xã, phường | Giao trực tiếp cho cơ quan chức năng, có biên bản |
| Đồ vật nghi là cổ vật, di vật | UBND xã, phường hoặc công an | Không tự giữ, không mang bán |
Trường hợp giao cho tài xế, quầy dịch vụ mà bạn lo đồ không đến tay chủ, cứ đề nghị họ ghi nhận bằng giấy hoặc sổ, hoặc mang thẳng đến cơ quan cấp xã. Bạn có quyền chọn nơi giao để yên tâm, miễn là đúng nguyên tắc trả lại cho chủ.
Những tình huống khó xử thường gặp
Chủ đến nhận, đề nghị gửi tiền cảm ơn. Nhận hay không là quyền của bạn. Không nên đòi tiền chuộc hay đặt điều kiện trước khi trả, vì việc đó có thể làm sự việc chuyển sang hướng khác hẳn. Nếu chủ tự nguyện cảm ơn, đó là chuyện giữa hai người.
Chủ nói trong ví có nhiều tiền hơn số bạn giao. Đây là lý do nên để cán bộ cùng đếm và lập biên bản, hoặc trả trước mặt người chứng kiến. Nếu đã có biên bản, bình tĩnh đưa ra; nếu chưa có, đề nghị cùng đến công an xã, phường để làm rõ, không cãi nhau tại chỗ.
Người lạ gọi đến nhận là chủ điện thoại nhưng không chứng minh được. Hỏi họ mô tả điện thoại, hình nền, hoặc đề nghị họ đến nhận tại trụ sở công an phường. Không giao cho người không xác minh được, cũng không gửi qua dịch vụ giao hàng cho một địa chỉ lạ.
Trẻ con nhặt được tiền và mang về nhà. Cha mẹ nên khen con vì đã kể lại, rồi cùng con mang đến công an hoặc UBND xã, phường, hoặc đưa thầy cô nếu nhặt ở trường. Đó là bài học trung thực rất cụ thể, không cần giảng nhiều.
Nhặt được giấy tờ không có tiền. Giấy tờ tùy thân nhặt được cũng nên giao nộp cho công an xã, phường gần nhất hoặc nơi cấp giấy tờ đó. Không chụp ảnh đăng lên mạng kèm đầy đủ thông tin cá nhân của chủ; nếu muốn đăng tìm chủ, che bớt số giấy tờ và ngày sinh.
Sau khi giao nộp: theo dõi và khi chủ đến nhận
Sau khi giao nộp, cán bộ tiếp nhận sẽ tìm cách liên hệ chủ sở hữu qua thông tin có trong tài sản, hoặc thông báo công khai theo quy định. Bạn có thể hỏi cán bộ cách để biết kết quả, nhưng không bắt buộc phải theo dõi. Giữ lại bản biên bản giao nhận hoặc ảnh chụp ở chỗ dễ tìm; nếu sau này có ai thắc mắc về số tiền hay đồ vật trong tài sản, biên bản đó là câu trả lời rõ ràng nhất.
Khi chủ sở hữu đến nhận, cơ quan tiếp nhận sẽ yêu cầu họ chứng minh quyền sở hữu, ví dụ mô tả đúng đồ vật, xuất trình giấy tờ, rồi lập biên bản trao trả. Một số nơi sẽ báo cho người nhặt được biết và có thể mời đến chứng kiến, cũng có nơi không. Nếu chủ muốn gặp để cảm ơn, cán bộ thường hỏi ý bạn trước khi cung cấp thông tin liên lạc; bạn có quyền từ chối nếu không muốn.
Có những tài sản mãi không ai đến nhận, như chiếc ví không có giấy tờ, chiếc điện thoại đã cũ. Khi đó việc xử lý tiếp theo do cơ quan đã tiếp nhận thực hiện theo quy định, kể cả phần quyền lợi của người nhặt được nếu có. Phần việc của bạn đã xong từ lúc ký biên bản giao nhận: tài sản đã nằm đúng chỗ, và bạn đã làm đúng điều mà người mất mong đợi nhất.
Câu hỏi thường gặp
Nhặt được tiền ngoài đường không biết của ai thì nộp ở đâu?
Nộp cho UBND hoặc công an xã, phường gần nơi nhặt được nhất. Mang kèm bản tường trình ngắn, đề nghị cán bộ cùng đếm và lập biên bản giao nhận, rồi giữ một bản hoặc chụp ảnh biên bản.
Nhặt được của rơi mà giữ lại thì có sao không?
Theo Bộ luật Dân sự 2015, người nhặt được phải trả lại hoặc giao nộp. Tuỳ giá trị và hoàn cảnh, cố tình chiếm giữ tài sản của người khác có thể bị xử lý theo pháp luật. Giao nộp đúng cách vừa đúng luật vừa bảo vệ bạn.
Sau một thời gian không ai nhận thì người nhặt được có được hưởng không?
Điều 230 Bộ luật Dân sự 2015 có quy định về trường hợp này, cách tính dựa trên giá trị tài sản và mức lương cơ sở. Chi tiết thời hạn và mức hưởng nên tra văn bản hiện hành hoặc hỏi cơ quan đã tiếp nhận tài sản.
Nhặt được điện thoại bị khoá thì làm thế nào để trả?
Để máy bật, chờ chủ gọi đến hoặc nhắn tin. Khi có người liên lạc, hẹn nhận ở trụ sở công an phường hoặc nơi đông người. Nếu sau một thời gian không ai gọi, mang giao nộp cho công an xã, phường gần nơi nhặt được.
Có bắt buộc phải viết bản tường trình khi giao nộp không?
Không phải nơi nào cũng yêu cầu, vì cán bộ có thể lập biên bản ngay. Viết sẵn một bản ngắn giúp ghi đủ thời gian, địa điểm, việc bạn đã làm để tìm chủ, và giúp biên bản đầy đủ, chính xác hơn.
Học sinh nhặt được đồ ở trường thì nên đưa cho ai?
Đưa thầy cô chủ nhiệm, giám thị hoặc văn phòng nhà trường để thầy cô tìm chủ trong trường. Nếu là đồ giá trị lớn hoặc nhiều tiền, nhà trường sẽ hướng dẫn tiếp. Cha mẹ có thể đi cùng con nếu con ngại.