Bản kiểm điểm đoàn viên cuối năm là bản tự đánh giá mỗi đoàn viên viết trước buổi họp chi đoàn đánh giá, xếp loại đoàn viên hằng năm, nêu ưu điểm, khuyết điểm, nguyên nhân, hướng khắc phục và mức tự xếp loại. Chi đoàn dựa vào bản này để góp ý và biểu quyết, nên nó cần cụ thể đủ để các bạn trong chi đoàn nhận ra đúng là bạn, chứ không phải một đoạn văn ai ký tên vào cũng được.
Bài này dành cho đoàn viên là học sinh trung học phổ thông, sinh viên, và có thể tham khảo cho đoàn viên ở cơ quan, địa phương. Nội dung gồm bố cục thường gặp, cách viết từng phần không rỗng, một bảng câu chung chuyển thành câu cụ thể, mẫu giả định và những điều nên biết về buổi họp chi đoàn. Mẫu biểu và tiêu chí xếp loại thực hiện theo hướng dẫn hiện hành của tổ chức Đoàn cấp trên, do chi đoàn phát hằng năm; bài này không thay cho mẫu đó.
Bản kiểm điểm đoàn viên dùng vào việc gì
Cuối mỗi năm học hoặc năm công tác, các chi đoàn tổ chức buổi sinh hoạt đánh giá, xếp loại đoàn viên. Trước buổi họp, bí thư chi đoàn phát mẫu bản kiểm điểm và hẹn hạn nộp. Tại buổi họp, từng đoàn viên đọc tóm tắt bản tự kiểm điểm, các đoàn viên khác góp ý, ban chấp hành chi đoàn tổng hợp và chi đoàn biểu quyết mức xếp loại. Kết quả được báo cáo lên Đoàn cấp trên và lưu trong hồ sơ của chi đoàn.
Như vậy bản kiểm điểm vừa là tài liệu để bạn tự nhìn lại một năm, vừa là căn cứ để tập thể đánh giá. Nó được viết trên tinh thần tự phê bình và phê bình: tự nói thật về mình trước, rồi lắng nghe người khác nói về mình. Kết quả xếp loại đoàn viên có thể được dùng khi xét đoàn viên tiêu biểu, khi chi đoàn cân nhắc giới thiệu đoàn viên ưu tú, hoặc khi nhận xét lúc chuyển sinh hoạt đoàn.
Vì có nhiều người cùng đọc, bản kiểm điểm đoàn viên cần đúng mực: không tự tô vẽ thành tích, không hạ thấp bản thân quá mức, không đem chuyện người khác vào. Mỗi nhận định nên đi kèm một việc cụ thể mà bạn bè trong chi đoàn có thể xác nhận được.
Bố cục thường gặp
Mẫu chi đoàn phát có thể khác đôi chút, nhưng các phần sau thường có mặt. Nhiều mẫu đặt dòng tên tổ chức Đoàn cấp trên và tên chi đoàn ở góc trái, ngày tháng ở góc phải, thay cho quốc hiệu.
- Tên văn bản: "BẢN KIỂM ĐIỂM ĐOÀN VIÊN" kèm năm học hoặc năm công tác.
- Thông tin: họ tên, ngày sinh, ngày vào Đoàn, chức vụ trong Đoàn nếu có, chi đoàn, lớp hoặc đơn vị công tác.
- Ưu điểm: thường chia theo nhóm như tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống; kết quả học tập hoặc công tác; thực hiện nhiệm vụ đoàn viên như sinh hoạt, đóng đoàn phí, tham gia hoạt động.
- Khuyết điểm, hạn chế: nêu cụ thể, kèm nguyên nhân chủ yếu từ phía bản thân.
- Phương hướng, biện pháp khắc phục trong năm tới.
- Tự nhận mức xếp loại theo các mức trong hướng dẫn của năm đó.
- Phần nhận xét, xếp loại của chi đoàn, do ban chấp hành chi đoàn ghi sau buổi họp.
- Chữ ký của đoàn viên; với đoàn viên học sinh, một số nơi có thêm ý kiến giáo viên chủ nhiệm.
Hãy dùng đúng mẫu chi đoàn phát, giữ nguyên thứ tự các mục. Nếu mẫu có ô trống cho từng tiêu chí, đừng gộp nhiều tiêu chí vào một đoạn, vì ban chấp hành sẽ khó tổng hợp.
Viết phần tư tưởng, đạo đức sao cho không rỗng
Bắt đầu từ việc làm, không từ khẩu hiệu. Nhiều bản kiểm điểm chép nguyên những câu như "luôn chấp hành tốt chủ trương, đường lối" mà không có một việc nào đi kèm. Người nghe trong chi đoàn không có gì để xác nhận. Thay vào đó, nêu những việc bạn thật sự làm: tham gia đầy đủ các buổi sinh hoạt chủ điểm, chấp hành nội quy trường, không vi phạm luật giao thông trong năm.
Đạo đức lối sống là cách bạn đối xử với người khác. Có giúp bạn học yếu không, có tôn trọng thầy cô và bạn bè không, có giữ lời hứa trong việc nhóm không. Một câu như "em đã cùng hai bạn kèm môn Toán cho một bạn trong lớp vào chiều thứ Tư hằng tuần trong học kỳ hai" nói được nhiều hơn mọi tính từ.
Giữ giọng trung tính, chuẩn mực. Phần này không phải nơi bày tỏ quan điểm riêng về các vấn đề xã hội hay bình luận thời sự. Viết về thái độ và hành vi của chính mình là đủ.
Đừng ngại nhận điểm chưa tốt ngay trong phần này. Nếu bạn từng dùng mạng xã hội thiếu chừng mực, chia sẻ thông tin chưa kiểm chứng, hãy nêu ở phần hạn chế. Một bản kiểm điểm chỉ toàn ưu điểm thường bị chi đoàn góp ý nhiều nhất.
Câu chung và câu cụ thể
Các ví dụ dưới đây là giả định, cho thấy cách chuyển một câu ai cũng viết được thành câu chỉ bạn mới viết được.
| Phần | Câu chung | Câu cụ thể hơn |
|---|---|---|
| Học tập | Em luôn cố gắng học tập tốt. | Năm học này em đạt điểm trung bình… , không nợ học phần nào, tham gia nhóm nghiên cứu khoa học của bộ môn từ tháng Ba. |
| Sinh hoạt Đoàn | Em tham gia đầy đủ các hoạt động của chi đoàn. | Em dự 9 trên 10 buổi sinh hoạt chi đoàn, vắng 1 buổi có báo trước vì trùng lịch thi. |
| Đoàn phí | Em thực hiện tốt nghĩa vụ đoàn viên. | Em đóng đoàn phí đủ và đúng hạn các quý trong năm. |
| Hoạt động tình nguyện | Em tích cực tham gia phong trào. | Em tham gia hai đợt hiến máu tình nguyện và một tuần chiến dịch tình nguyện hè ở tỉnh Lâm Đồng. |
| Hạn chế | Em còn một số hạn chế nhất định. | Em còn ngại phát biểu trong buổi sinh hoạt, cả năm chỉ góp ý hai lần. |
Các con số không cần ấn tượng. Một đoàn viên dự đủ sinh hoạt và đóng đoàn phí đúng hạn đã là ưu điểm đáng ghi; điều quan trọng là nó đúng và kiểm chứng được.
Phần khuyết điểm: chọn thật, viết đúng mức
Phần khuyết điểm là chỗ chi đoàn nhìn vào để thấy bạn có thật sự tự kiểm điểm hay không. Hãy chọn một đến ba điểm thật, những điều mà nếu bạn cùng lớp đọc sẽ gật đầu: hay đi sinh hoạt muộn, ít chủ động nhận việc trong hoạt động chung, sử dụng điện thoại quá nhiều trong giờ học, chưa hoàn thành nhiệm vụ một ban được phân công.
Mỗi khuyết điểm nên đi kèm nguyên nhân chủ yếu từ phía mình. Không đổ cho lịch học dày, cho ban chấp hành chưa thông báo kịp, cho bạn cùng nhóm. Những yếu tố bên ngoài có thể có thật, nhưng phần kiểm điểm cá nhân chỉ trả lời câu hỏi bạn đã làm gì và chưa làm gì.
Đúng mức cũng có nghĩa là không tự hạ mình. Nếu bạn chưa từng bị kỷ luật, chưa vi phạm gì nghiêm trọng, không cần viết những câu như "em còn nhiều thiếu sót, chưa xứng đáng là đoàn viên". Câu đó nghe khiêm tốn nhưng thật ra không cho chi đoàn biết gì. Ngược lại, nếu trong năm bạn đã bị nhắc nhở hay kỷ luật vì một việc cụ thể, phải ghi rõ, vì chi đoàn đã biết và sẽ hỏi.
Mẫu giả định phần thân bản kiểm điểm
Người viết giả định: Hoàng Văn E, sinh viên năm hai, đoàn viên chi đoàn lớp Kỹ thuật điện K49. Phần thân, theo các mục của mẫu:
Ưu điểm. Về tư tưởng, đạo đức: bản thân chấp hành nội quy nhà trường và pháp luật, không vi phạm kỷ luật trong năm học; tham gia đầy đủ các buổi sinh hoạt chủ điểm của chi đoàn; cùng hai bạn kèm môn Giải tích cho một bạn trong lớp vào chiều thứ Tư trong học kỳ hai. Về học tập: hoàn thành tất cả học phần đăng ký, không nợ môn, kết quả rèn luyện hai học kỳ đều ở mức khá trở lên. Về nhiệm vụ đoàn viên: dự 9 trên 10 buổi sinh hoạt, vắng 1 buổi có báo trước; đóng đoàn phí đúng hạn; tham gia một đợt hiến máu và dọn vệ sinh khu ký túc xá cùng chi đoàn.
Khuyết điểm. Bản thân còn ngại phát biểu trong buổi sinh hoạt, chưa chủ động góp ý xây dựng chi đoàn; có hai lần đến sinh hoạt muộn. Nguyên nhân là chưa sắp xếp lịch làm thêm hợp lý và còn tâm lý ngại nói trước đông người. Biện pháp: năm học tới đăng ký phụ trách một tiết mục trong buổi sinh hoạt chủ điểm, chuẩn bị trước ít nhất một ý kiến cho mỗi buổi họp, không nhận ca làm trùng giờ sinh hoạt. Tự nhận mức xếp loại: theo hướng dẫn của Đoàn trường năm nay.
Tự xếp loại và buổi họp chi đoàn
Mức xếp loại đoàn viên và tiêu chí của từng mức do hướng dẫn của tổ chức Đoàn cấp trên quy định và có thể được điều chỉnh qua các năm. Khi tự nhận mức, hãy đọc kỹ tiêu chí trong hướng dẫn chi đoàn phát, so với kết quả thật của mình. Nếu băn khoăn giữa hai mức, chọn mức thấp hơn và để chi đoàn góp ý nâng lên thường là cách an toàn và được tập thể quý hơn.
Trong buổi họp, khi đọc bản kiểm điểm, hãy đọc tóm tắt rõ ràng những ý chính, không cần đọc từng chữ. Khi các bạn góp ý, ghi lại, cảm ơn, và chỉ giải thích khi có hiểu lầm về sự việc. Tranh luận để giữ một mức xếp loại cao hơn thường để lại ấn tượng không tốt hơn cả mức xếp loại đó.
Sau buổi họp, ban chấp hành ghi nhận xét và mức xếp loại chi đoàn biểu quyết vào phần cuối bản kiểm điểm. Bạn nên xin chụp lại bản đã có nhận xét để lưu. Với các biện pháp khắc phục đã cam kết, hãy ghi vào lịch cá nhân và tự kiểm tra giữa năm; đến kỳ kiểm điểm sau, bạn sẽ có ngay những việc cụ thể để viết thay vì phải nhớ lại từ đầu.
Câu hỏi thường gặp
Bản kiểm điểm đoàn viên có cần viết tay không?
Tuỳ chi đoàn. Nhiều nơi phát mẫu in sẵn để đoàn viên viết tay vào ô trống, có nơi cho đánh máy rồi in và ký. Làm theo hướng dẫn của bí thư chi đoàn; quan trọng là có chữ ký của chính bạn.
Đoàn viên học sinh lớp 10 mới vào Đoàn có phải kiểm điểm không?
Thông thường đoàn viên mới kết nạp trong năm vẫn tham gia đánh giá cuối năm cùng chi đoàn. Phần kiểm điểm có thể ngắn hơn vì thời gian sinh hoạt ít; hãy nêu những gì bạn đã làm từ khi vào Đoàn và hỏi bí thư chi đoàn nếu chưa rõ.
Có được tự nhận mức xếp loại cao nhất không?
Được, nếu kết quả của bạn thật sự đáp ứng tiêu chí trong hướng dẫn năm đó. Hãy kèm những việc cụ thể làm căn cứ. Chi đoàn sẽ góp ý và biểu quyết, nên mức tự nhận không phải mức cuối cùng.
Năm nay từng bị nhắc nhở ở lớp thì có phải ghi vào không?
Nên ghi, đúng như sự việc, ở phần khuyết điểm kèm cách bạn đã sửa. Chi đoàn thường đã biết, và việc tự ghi cho thấy tinh thần tự phê bình. Giấu đi rồi bị bạn bè nhắc trong buổi họp sẽ bất lợi hơn.
Đoàn viên đang đi làm ở doanh nghiệp viết bản kiểm điểm khác gì?
Phần học tập được thay bằng kết quả công tác, chuyên môn tại nơi làm việc, còn các phần về tư tưởng, đạo đức và nhiệm vụ đoàn viên vẫn tương tự. Dùng mẫu của chi đoàn cơ sở nơi bạn sinh hoạt, vì mẫu ở trường và ở doanh nghiệp có thể khác nhau.
Không đồng ý với mức xếp loại chi đoàn biểu quyết thì làm sao?
Bạn có thể trao đổi riêng với bí thư chi đoàn sau buổi họp để hiểu lý do, hoặc đề đạt ý kiến lên Đoàn cấp trên theo đúng nguyên tắc tổ chức. Giữ thái độ cầu thị, dựa vào sự việc cụ thể, không tranh cãi ngay tại buổi họp.