Đảng viên là giáo viên viết bản kiểm điểm cuối năm theo mẫu chi bộ trường phát, nhưng phần làm nên khác biệt là phần thực hiện nhiệm vụ: việc dạy, việc chủ nhiệm, việc kiêm nhiệm và nhiệm vụ đảng viên được phân công, mỗi việc có kết quả cụ thể của riêng mình. Năm học và năm kiểm điểm đảng viên thường không trùng nhau, nên bạn cần ghi rõ khoảng thời gian mà số liệu đang nói tới.
Bài này viết cho thầy cô sinh hoạt ở chi bộ trường mầm non, tiểu học, THCS hay THPT. Bố cục chung, các mục và cách tự nhận mức xếp loại vẫn đi theo hướng dẫn kiểm điểm hằng năm hiện hành của cấp uỷ; ở đây tập trung vào những chỗ riêng của nghề dạy học mà bản kiểm điểm hay viết nhạt.
Một giáo viên đảng viên thường viết những bản nào cuối năm
Cuối năm, giáo viên là đảng viên thường có ít nhất hai việc tự đánh giá diễn ra gần nhau: đánh giá, xếp loại theo vị trí việc làm ở nhà trường và kiểm điểm đảng viên ở chi bộ. Hai văn bản này có điểm chung là cùng dựa trên kết quả công việc, nhưng mục đích và người đọc khác nhau. Bản ở nhà trường đi sâu vào chuẩn nghề nghiệp, bản ở chi bộ nhìn rộng hơn: tư tưởng, đạo đức, lối sống, ý thức tổ chức kỷ luật, nhiệm vụ đảng viên.
Nhiều thầy cô chép nguyên phần chuyên môn từ bản ở trường sang bản kiểm điểm đảng viên. Cách này tiết kiệm thời gian nhưng thường làm bản kiểm điểm lệch hẳn về chuyên môn, các mặt khác chỉ còn vài câu chung. Nên dùng số liệu chuyên môn đã có, nhưng viết lại cho gọn và giữ cân đối với các phần khác trong mẫu chi bộ.
Một điểm nữa là thời gian. Năm học thường bắt đầu từ mùa thu, trong khi kỳ kiểm điểm đảng viên tính theo năm. Bạn ghi rõ số liệu thuộc học kỳ nào, năm học nào, để chi bộ không hiểu nhầm.
Tách các phần việc của giáo viên để viết
Phần thực hiện nhiệm vụ của giáo viên thường gồm nhiều mảng. Viết tách từng mảng giúp chi bộ thấy rõ bạn làm gì và tránh tình trạng dồn mọi thứ thành một đoạn dài.
| Mảng việc | Ví dụ nội dung có thể nêu (giả định) | Lưu ý khi viết |
|---|---|---|
| Giảng dạy | Số lớp, số tiết đảm nhận; chuyên đề, tiết dạy thao giảng; cách tổ chức hoạt động cho học sinh | Nêu việc mình làm, không gắn kết quả học sinh thành điểm số để tự khen |
| Chủ nhiệm lớp | Phối hợp với cha mẹ học sinh, theo dõi chuyên cần, hỗ trợ học sinh khó khăn | Không nêu tên học sinh, không kể chi tiết hoàn cảnh riêng của em nào |
| Tổ chuyên môn | Tham gia sinh hoạt tổ, xây dựng đề kiểm tra, bồi dưỡng đồng nghiệp mới | Ghi phần mình đóng góp trong việc chung |
| Kiêm nhiệm | Phụ trách thư viện, thiết bị, công đoàn, đội, đoàn thanh niên trong trường | Mỗi việc kiêm nhiệm một dòng, có kết quả |
| Tự học, bồi dưỡng | Các lớp bồi dưỡng thường xuyên, học dùng thiết bị, phần mềm dạy học | Ghi việc đã hoàn thành, không liệt kê dự định |
| Nhiệm vụ đảng viên | Theo dõi quần chúng ưu tú, tham gia tổ công tác, phụ trách một đoàn thể | Ghi đúng việc chi bộ phân công |
Về kết quả học sinh, cách an toàn là mô tả việc bạn đã làm để hỗ trợ các em, kết hợp số liệu chung của lớp nếu nhà trường đã công bố, thay vì đưa ra con số tự tính. Với bậc mầm non và tiểu học, tránh hẳn cách viết so sánh, xếp hạng trẻ.
Viết các mặt tư tưởng, đạo đức, lối sống của nhà giáo
Tư tưởng chính trị gắn với việc ở trường. Bạn nêu việc học tập nghị quyết chi bộ tổ chức và cách vận dụng vào nhiệm vụ của nhà trường: tham gia thực hiện chương trình giáo dục phổ thông, các phong trào của ngành ở trường mình. Một hai câu có việc cụ thể là đủ, không cần dài.
Đạo đức nhà giáo là chỗ người nghe chú ý. Với giáo viên, phần này thường được hiểu là cách ứng xử với học sinh, cha mẹ học sinh và đồng nghiệp. Bạn có thể nêu việc giữ chuẩn mực trong lời nói, cách giải quyết một tình huống khó với phụ huynh theo đúng quy định của trường, việc không nhận quà biếu gây ảnh hưởng tới sự khách quan. Kể sự việc ngắn, không nêu tên người.
Lối sống ở nơi cư trú. Nhiều giáo viên chỉ viết về trường mà quên khu dân cư. Nếu chi bộ có lấy nhận xét nơi cư trú, bạn nên có một câu về việc tham gia sinh hoạt, đóng góp ở tổ dân phố, thôn, ấp.
Ý thức tổ chức kỷ luật. Việc dự sinh hoạt chi bộ, đóng đảng phí, chấp hành phân công của nhà trường và tổ chuyên môn. Nếu năm học có lần vắng sinh hoạt vì lịch dạy, ghi đúng số lần và lý do đã báo.
Khuyết điểm thường gặp của giáo viên và cách viết đúng mức
Khuyết điểm của nghề dạy học thường không phải chuyện lớn, nhưng có thật và có thể sửa. Một số khuyết điểm hay được thầy cô nêu: chậm cập nhật sổ sách, hồ sơ điện tử; ứng dụng công nghệ trong bài giảng chưa đều; có lúc nóng vội khi nhắc nhở học sinh; phối hợp với cha mẹ học sinh chưa thường xuyên ở một số em cần quan tâm; tham gia sinh hoạt khu dân cư chưa đều do lịch dạy.
Khi viết, bạn chọn khuyết điểm đúng với mình và mô tả đủ cụ thể. Ví dụ giả định: "Việc cập nhật hồ sơ đánh giá học sinh trên hệ thống của trường có thời điểm chậm so với lịch tổ chuyên môn" là một câu đủ rõ. Nếu năm học có một sự việc đã được nhà trường nhắc nhở, nên nêu thẳng, kèm việc đã làm sau đó, thay vì né tránh mà chi bộ vẫn biết.
Phần nguyên nhân nên đặt cái chủ quan trước: chưa sắp xếp thời gian hợp lý, chưa chủ động học kỹ năng mới. Khối lượng công việc lớn, sĩ số đông là có thật, nhưng chỉ nên nêu ngắn. Đừng đổ khuyết điểm cho học sinh hay phụ huynh trong bản kiểm điểm của chính mình.
Những điểm riêng theo từng cấp học
Mầm non. Phần nhiệm vụ của cô giáo mầm non xoay quanh chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ: việc bảo đảm an toàn cho trẻ trong lớp, phối hợp với bộ phận bếp, trao đổi hằng ngày với cha mẹ. Khi viết, bạn mô tả việc mình làm và cách phối hợp, không nhận xét, so sánh từng trẻ. Khuyết điểm thường gặp là ghi chép sổ theo dõi chưa đều, trao đổi với phụ huynh có lúc vội.
Tiểu học. Giáo viên tiểu học thường dạy nhiều môn ở một lớp và gần như ngày nào cũng gặp phụ huynh. Bạn có thể nêu cách tổ chức lớp học, việc hỗ trợ học sinh chậm đọc, chậm viết bằng việc làm cụ thể, đúng với cách đánh giá học sinh tiểu học bằng nhận xét. Tránh dùng con số xếp hạng học sinh để chứng minh kết quả của mình.
THCS và THPT. Ở bậc này, phần chuyên môn thường gồm dạy bộ môn, chuyên đề, ra đề, ôn tập cho các kỳ thi theo kế hoạch trường. Nếu bạn tham gia bồi dưỡng học sinh giỏi hay phụ đạo học sinh yếu theo phân công, ghi đúng việc được giao và cách mình đã làm. Giáo viên THPT kiêm tư vấn hướng nghiệp cũng nên có một dòng riêng cho việc này.
Cán bộ quản lý trường học. Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng là đảng viên thường giữ thêm chức vụ trong chi uỷ. Bản kiểm điểm của các đồng chí này có thêm phần trách nhiệm với kết quả chung của nhà trường và phần làm rõ trách nhiệm cá nhân với hạn chế của tập thể nếu mẫu yêu cầu; cách viết theo hướng dẫn dành cho người giữ chức vụ trong mẫu chi bộ phát.
Đoạn mẫu cho một giáo viên chủ nhiệm giả định
Sự việc giả định: đồng chí N., giáo viên Ngữ văn, chủ nhiệm một lớp 9 ở một trường THCS thuộc tỉnh Nghệ An, kiêm phụ trách thư viện trường. Đoạn mẫu chỉ minh hoạ cách viết; bạn sắp vào đúng mục của mẫu chi bộ trường mình.
Về thực hiện nhiệm vụ được giao: "Trong năm, bản thân được phân công dạy Ngữ văn ba lớp khối 9, chủ nhiệm một lớp và kiêm phụ trách thư viện. Bản thân đã thực hiện đủ chương trình theo kế hoạch của tổ, có một chuyên đề dạy học được tổ góp ý và nhân rộng trong khối. Với lớp chủ nhiệm, bản thân duy trì liên lạc định kỳ với cha mẹ học sinh, phối hợp với nhà trường hỗ trợ các em có hoàn cảnh khó khăn tiếp tục đến lớp. Ở thư viện, bản thân cùng tổ chức các buổi đọc sách theo chủ đề cho học sinh khối 6, 7 theo kế hoạch nhà trường."
Về hạn chế, khuyết điểm và nguyên nhân: "Bản thân có thời điểm cập nhật hồ sơ đánh giá học sinh chậm so với lịch của tổ chuyên môn; việc ứng dụng thiết bị trình chiếu trong giờ dạy chưa đều giữa các lớp. Nguyên nhân chủ yếu là bản thân chưa sắp xếp thời gian hợp lý khi đồng thời làm chủ nhiệm và phụ trách thư viện, chưa chủ động học thêm kỹ năng sử dụng thiết bị."
Về biện pháp khắc phục: "Năm tới, bản thân cập nhật hồ sơ đánh giá ngay trong tuần có kết quả; đăng ký dự các buổi bồi dưỡng sử dụng thiết bị dạy học do trường tổ chức và áp dụng trong ít nhất một tiết mỗi tuần ở mỗi lớp."
Sau khi đọc bản kiểm điểm ở chi bộ trường
Chi bộ trường học thường có nhiều đồng chí cùng tổ, cùng khối. Góp ý vì thế khá sát. Một vài việc nên làm sau buổi kiểm điểm:
- Ghi lại góp ý của đồng nghiệp ngay trong buổi, nhất là những góp ý về chuyên môn mà chính bạn chưa nhận ra.
- Đối chiếu góp ý với bản đánh giá ở nhà trường để hai văn bản không mâu thuẫn nhau về kết quả.
- Chuyển biện pháp khắc phục thành việc trong kế hoạch dạy học năm sau: lịch cập nhật hồ sơ, lịch dự giờ, buổi bồi dưỡng cụ thể.
- Với những góp ý chưa đúng sự việc, bạn trao đổi lại bình tĩnh, có căn cứ, trong buổi họp hoặc với chi uỷ theo nguyên tắc sinh hoạt, không mang ra ngoài.
- Giữ bản kiểm điểm cùng bản cam kết đầu năm để kỳ sau đối chiếu.
Năm học sau, khi viết bản cam kết tu dưỡng, rèn luyện đầu năm, bạn có thể lấy ngay các biện pháp này làm nội dung cam kết. Như vậy bản kiểm điểm năm sau sẽ có sẵn thước đo.
Câu hỏi thường gặp
Giáo viên đảng viên có được dùng lại số liệu trong bản tự đánh giá ở trường không?
Được, và nên dùng để hai văn bản thống nhất. Bạn chỉ cần viết lại cho gọn, đặt vào đúng mục của mẫu chi bộ, và giữ cân đối với các mặt tư tưởng, đạo đức, ý thức tổ chức kỷ luật. Đừng chép nguyên văn cả trang chuyên môn sang.
Có nên ghi kết quả học tập của học sinh vào bản kiểm điểm đảng viên không?
Có thể nêu kết quả chung của lớp nếu nhà trường đã công bố, nhưng nên tập trung vào việc bạn đã làm để hỗ trợ học sinh. Không nêu tên học sinh, không so sánh, xếp hạng các em, nhất là với học sinh mầm non và tiểu học.
Năm học bị cha mẹ học sinh phản ánh thì viết vào bản kiểm điểm thế nào?
Nếu phản ánh đã được nhà trường xem xét, bạn nêu ngắn sự việc, kết luận của nhà trường và việc mình đã làm sau đó. Nếu phản ánh không đúng, ghi kết luận đó. Không nên giấu, vì chi bộ trường thường đã biết.
Giáo viên hợp đồng là đảng viên có viết bản kiểm điểm khác không?
Về cơ bản bạn vẫn viết theo mẫu chi bộ phát như mọi đảng viên. Phần nhiệm vụ ghi đúng vị trí, công việc theo hợp đồng. Nếu có điểm riêng trong hướng dẫn, chi uỷ sẽ nói rõ khi phát mẫu.
Giáo viên nghỉ thai sản một phần năm thì viết phần nhiệm vụ ra sao?
Bạn ghi rõ khoảng thời gian công tác thực tế và kết quả trong khoảng đó, nêu thời gian nghỉ theo chế độ. Việc tự nhận mức xếp loại trong trường hợp này làm theo hướng dẫn hiện hành của cấp uỷ, hỏi chi uỷ nếu chưa rõ.
Có cần nêu việc dạy thêm trong bản kiểm điểm không?
Nếu bạn có dạy thêm, việc đó phải đúng quy định hiện hành của ngành và của nhà trường. Bản kiểm điểm không bắt buộc kể riêng, nhưng nếu đã có nhắc nhở liên quan thì nên nêu trung thực cùng việc đã khắc phục.