BienMinh.comBiện Minh
Tường trình sự việc ở trường

Bản tường trình khi bị bạn bắt nạt: báo người lớn trước, viết sau và mẫu cho học sinh

Bị bạn bắt nạt ở trường: báo bố mẹ, thầy cô trước, rồi viết bản tường trình liệt kê từng lần theo ngày, kèm mẫu tự viết và cách cùng phụ huynh theo dõi.

Vietnamese mother and her young daughter sitting close on a sofa at home in the evening, mother gently holding a blank sheet of paper, warm lamp light, faces turned away

Nếu bạn đang bị bạn bè bắt nạt, điều cần làm trước tiên không phải là viết giấy mà là kể với một người lớn bạn tin: bố mẹ, ông bà, giáo viên chủ nhiệm hoặc thầy cô tư vấn tâm lý của trường. Bản tường trình đến sau, khi thầy cô cần lời kể của em bằng văn bản để xử lý. Trong bản đó, em liệt kê từng lần bị bắt nạt theo ngày, ở đâu, ai làm, làm gì, có ai thấy, và em đã làm gì sau đó.

Bị bắt nạt không phải lỗi của em. Em không cần chứng minh mình "ngoan" mới đáng được bảo vệ. Bài này dành cho học sinh và cả phụ huynh đang ngồi cạnh con: cách ghi lại các lần bị bắt nạt, bố cục bản tường trình, mẫu tự viết theo sự việc giả định, và những gì nên làm khi tình hình không dừng lại.

Kể với người lớn trước: vì sao và kể với ai

Nhiều em giữ im lặng hàng tuần, hàng tháng vì nghĩ rằng kể ra sẽ bị trả thù nặng hơn, hoặc người lớn sẽ bảo "chuyện trẻ con, kệ đi". Thực tế, bắt nạt thường kéo dài chính vì không ai biết. Khi người lớn biết, họ có những cách mà học sinh không có: xếp lại chỗ ngồi, theo dõi giờ ra chơi, gặp riêng các bạn kia, mời phụ huynh hai bên.

Em có thể bắt đầu bằng một câu ngắn với bố mẹ: "Con có chuyện ở lớp muốn kể, bố mẹ nghe con nói hết đã nhé." Nếu ngại nói với bố mẹ, hãy tìm giáo viên chủ nhiệm, thầy cô dạy môn em quý, nhân viên y tế trường, hoặc giáo viên tư vấn. Kể cho một bạn thân cũng tốt, nhưng bạn thân không thay được người lớn.

Khi bị đe doạ đánh, bị ép đưa tiền, bị chụp ảnh khi đang thay đồ hoặc bị doạ tung ảnh, em phải báo người lớn ngay trong ngày, không chờ thêm lần nào nữa. Những việc đó không còn là trêu đùa. Nếu ở trường không gặp được ai, về nhà kể với bố mẹ ngay khi về đến nơi.

Nhật ký sự việc: ghi từng lần trước khi viết bản chính

Bắt nạt hiếm khi chỉ một lần. Thầy cô cần thấy nó lặp lại thế nào. Cách dễ nhất là em (hoặc bố mẹ cùng em) kẻ một bảng như dưới đây trên giấy nháp hoặc trong sổ, ghi càng sớm sau mỗi lần càng tốt. Ví dụ dưới là giả định.

Ngày, thời điểmỞ đâuAi làm, làm gìAi nhìn thấyEm đã làm gì
Thứ Hai, giờ ra chơiHành lang trước lớpBạn M gọi em bằng biệt danh xấu, hai bạn khác cườiBạn cùng bànEm đi vào lớp, không nói gì
Thứ Tư, cuối giờChỗ để dépĐôi dép của em bị giấu, tìm thấy trong thùng rácKhông aiEm kể với mẹ khi về nhà
Thứ Sáu, tiết thể dụcSân sauBạn M và bạn N đẩy em ngã khi xếp hàngBạn lớp trưởngEm báo thầy thể dục
Tối thứ SáuNhóm chat lớpCó người gửi ảnh chụp em kèm câu chế giễuCả nhómEm chụp màn hình, đưa mẹ xem

Bảng này giúp em không phải nhớ hết trong đầu, và khi viết bản tường trình chỉ cần chép lại theo thứ tự. Bằng chứng như ảnh chụp màn hình, dép bị vứt, vết xước nên được giữ lại hoặc chụp ảnh. Đừng xoá tin nhắn đe doạ dù nó làm em khó chịu; chuyển cho bố mẹ giữ.

Viết gì và không cần viết gì

Viết hành động, không cần đánh giá. Thay vì "các bạn ấy rất ác", em viết "bạn M giấu dép của em vào thùng rác". Hành động cụ thể giúp thầy cô xử lý; đánh giá thì thầy cô tự rút ra.

Được ghi cảm xúc và ảnh hưởng. Khác với bản tường trình của người chứng kiến, bản của người bị bắt nạt có thể có một đoạn ngắn về ảnh hưởng: em sợ đi qua hành lang đó, em mất ngủ, em không muốn đến lớp vào thứ Sáu. Đây là thông tin thật và quan trọng.

Không cần tự nhận lỗi. Nhiều em viết "chắc tại em hay nói chuyện nên các bạn ghét". Em không phải nhận lỗi vì bị người khác làm hại. Nếu có lần em đã đáp trả, ví dụ chửi lại, thì ghi thật lần đó, nhưng điều đó không biến em thành người có lỗi chính.

Ghi tên bạn liên quan, chỉ trong giấy gửi thầy cô. Em được ghi tên các bạn có hành động, vì thầy cô cần biết. Nhưng không đăng tên các bạn ấy lên mạng, không kể khắp nơi; việc đó có thể làm mọi chuyện rối hơn.

Không viết thêm để chuyện nặng hơn. Ghi đúng số lần, đúng việc. Chi tiết thêm vào cho "đủ nghiêm trọng" mà sau này không khớp sẽ làm thầy cô khó bảo vệ em.

Bị cô lập, nói xấu sau lưng: viết thế nào khi không có cú xô nào

Không phải kiểu bắt nạt nào cũng để lại vết xước. Có em bị cả nhóm thống nhất không nói chuyện, bị loại khỏi mọi nhóm làm bài, bị lan tin đồn sai sự thật, bị ném ánh nhìn và tiếng cười mỗi khi phát biểu. Những việc đó khó kể vì "chẳng ai làm gì cụ thể", nhưng nó làm tổn thương thật và kéo dài.

Cách viết là tìm những khoảnh khắc có thể mô tả được. Thay vì "cả lớp tẩy chay em", em ghi: "Hôm thứ Ba, khi cô chia nhóm tự chọn, em hỏi ba nhóm xin vào thì cả ba đều nói đủ người, sau đó em thấy nhóm của bạn M nhận thêm bạn khác." Hoặc: "Bạn N nói với em rằng bạn M kể với cả lớp là em lấy tiền quỹ, việc đó không đúng." Mỗi khoảnh khắc như vậy là một dòng trong nhật ký.

Em cũng có thể ghi những thay đổi mình nhận thấy: không còn ai ngồi cùng bàn ăn trưa, tin nhắn hỏi bài không ai trả lời trong khi các bạn khác được trả lời. Giáo viên chủ nhiệm có kinh nghiệm sẽ hiểu những dấu hiệu này và quan sát thêm trong lớp. Điều cần tránh là viết những câu đoán ý nghĩ của người khác, như "các bạn ấy muốn em phải chuyển trường".

Mẫu tự viết theo sự việc giả định

Sự việc giả định: em Phạm Thu H, học sinh lớp 6C, bị một nhóm bạn trêu chọc, giấu đồ và đẩy ngã trong hai tuần. Em viết cùng mẹ ở nhà và nộp cho cô chủ nhiệm.

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
BẢN TƯỜNG TRÌNH
Về việc em bị một số bạn trêu chọc, giấu đồ và đẩy ngã

Kính gửi: Cô giáo chủ nhiệm lớp 6C. Em tên là Phạm Thu H, học sinh lớp 6C. Em xin trình bày với cô những việc đã xảy ra với em trong hai tuần gần đây.

Từ thứ Hai tuần trước, bạn M và hai bạn khác trong lớp thường gọi em bằng một biệt danh làm em xấu hổ, mỗi lần em đi ngang qua bàn các bạn. Chiều thứ Tư, đôi dép của em để ở chỗ để dép bị mất, em tìm thấy trong thùng rác cuối hành lang. Em không thấy ai bỏ vào. Tiết thể dục sáng thứ Sáu, khi xếp hàng, bạn M và bạn N đẩy vào lưng em làm em ngã, xước đầu gối. Bạn lớp trưởng có nhìn thấy, em đã báo thầy thể dục. Tối thứ Sáu, trong nhóm chat của lớp có người gửi ảnh chụp em kèm câu chế giễu; em đã chụp lại màn hình và đưa mẹ xem.

Từ đó em thấy sợ khi ra chơi và không muốn đi học vào ngày có tiết thể dục. Em chưa đáp trả lại các bạn lần nào. Em mong cô giúp để các bạn dừng lại, và em xin được ngồi ở chỗ khác nếu cô thấy cần. Em cam đoan những điều em kể là đúng sự thật.

Ý kiến của phụ huynh: Gia đình đã nghe con kể, xác nhận đầu gối con bị xước ngày thứ Sáu, mong được gặp cô để trao đổi. Phụ huynh ký, ghi rõ họ tên. Người viết: Phạm Thu H (ký tên), ngày … tháng … năm …

Phụ huynh đồng hành khi con viết

Phụ huynh là người giúp con nhiều nhất ở bước này, nhưng cũng dễ vô tình làm con sợ hơn. Một vài điều nên và không nên:

  • Nghe hết câu chuyện trước khi hỏi. Không ngắt lời bằng "sao con không đánh lại" hay "chắc con trêu bạn trước".
  • Để con kể bằng lời của con; bố mẹ chỉ giúp sắp thứ tự thời gian và nhắc những chi tiết con đã kể.
  • Ghi ý kiến phụ huynh ở cuối, ký tên, đề nghị được gặp giáo viên chủ nhiệm.
  • Không nhắn tin, gọi điện hay đến tận nhà để trách mắng học sinh kia hoặc phụ huynh bên kia. Mọi trao đổi đi qua nhà trường.
  • Không đăng câu chuyện của con lên mạng xã hội, kể cả khi đã che tên.
  • Nếu con có dấu hiệu sợ hãi kéo dài, mất ngủ, không muốn ra khỏi nhà, hãy nhờ giáo viên tư vấn của trường hoặc chuyên gia tâm lý hỗ trợ.

Nếu con bị thương, đã bị ép đưa tiền, bị đe doạ tung ảnh nhạy cảm, phụ huynh có thể cân nhắc trình báo công an xã, phường song song với việc làm việc với trường. Khi chưa rõ quyền lợi của con và trách nhiệm của các bên, gia đình có thể hỏi luật sư trên AI Cố Vấn trước khi ký bất cứ biên bản thoả thuận nào.

Sau khi nộp: theo dõi đến khi việc thật sự dừng lại

Sau khi nhận bản tường trình, giáo viên chủ nhiệm thường gặp riêng em, gặp riêng các bạn liên quan, có thể đổi chỗ ngồi và để ý hơn trong giờ ra chơi. Nhà trường có thể mời phụ huynh các bên. Em không bắt buộc phải gặp mặt các bạn kia nếu em sợ; hãy nói với cô điều đó.

Bắt nạt đôi khi chỉ chuyển sang hình thức kín hơn sau khi bị nhắc nhở, ví dụ từ trêu chọc công khai sang nói xấu trong nhóm chat. Vì vậy em và bố mẹ nên tiếp tục ghi nhật ký thêm vài tuần. Nếu có lần mới, báo lại cô ngay, kèm ngày giờ cụ thể. Bản tường trình thứ hai không có nghĩa là em phiền phức; nó cho nhà trường thấy biện pháp trước chưa đủ.

Nếu sau một thời gian hợp lý tình hình vẫn không thay đổi, phụ huynh có thể đề nghị gặp ban giám hiệu, hoặc gửi ý kiến bằng văn bản lên nhà trường. Khi cần, Sở Giáo dục và Đào tạo là nơi tiếp nhận phản ánh về trường. Và quan trọng nhất: em xứng đáng được đi học trong an toàn, và người lớn có trách nhiệm làm điều đó.

Câu hỏi thường gặp

Bị bắt nạt nhưng không có ai làm chứng thì bản tường trình có được tin không?

Có. Thầy cô không chỉ dựa vào người làm chứng mà còn xem lời kể có nhất quán không, có lặp lại theo thời gian không, có dấu vết như đồ bị vứt, vết xước, tin nhắn hay không. Ghi nhật ký đều đặn là cách tốt nhất để lời kể của em có trọng lượng.

Nếu đã từng đánh trả hoặc chửi lại thì có nên ghi vào không?

Nên ghi thật lần đó, nói rõ hoàn cảnh: em bị làm gì trước, em đã phản ứng thế nào. Giấu đi rồi bị các bạn kia kể ra sẽ làm em mất uy tín. Nhà trường thường phân biệt người bắt nạt kéo dài với người phản ứng khi bị dồn ép.

Có cần bố mẹ ký vào bản tường trình của học sinh không?

Không bắt buộc ở mọi trường, nhưng nên có. Ý kiến và chữ ký của phụ huynh cho nhà trường biết gia đình đã nắm sự việc và muốn được trao đổi. Với học sinh tiểu học và đầu cấp hai, chữ ký phụ huynh gần như luôn được đề nghị.

Sợ bị trả thù sau khi nộp tường trình thì làm sao?

Hãy nói thẳng nỗi sợ đó với cô chủ nhiệm và bố mẹ ngay khi nộp. Cô có thể giữ kín cách thức nhận tin, sắp xếp chỗ ngồi, nhờ thầy cô trực để ý. Nếu bị đe doạ sau đó, ghi lại ngay và báo tiếp; đó là vi phạm mới và nặng hơn.

Bị bắt nạt qua nhóm chat lớp thì ghi bằng chứng thế nào?

Chụp màn hình có thấy tên người gửi và thời gian, không chỉnh sửa ảnh. Không trả lời khiêu khích, không rời nhóm vội nếu chưa chụp đủ. Đưa ảnh cho bố mẹ giữ và nộp cho thầy cô; không chuyển tiếp cho người ngoài.

Học sinh có được tự nộp tường trình lên ban giám hiệu không?

Thông thường em nên bắt đầu với giáo viên chủ nhiệm. Nếu cô chưa xử lý hoặc chính cô khó tiếp cận, em và bố mẹ có thể gửi tới ban giám hiệu. Không có quy định cấm học sinh gửi thẳng, nhưng đi qua chủ nhiệm thường nhanh và nhẹ nhàng hơn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138